Oahppan juoidá :)

Opera ihttin

Mus eai leat nu ollu ságat. Dehe: Mus ii leat dáiga. Ii juste dál. Leat gal muhtun jurdagat, diedusge, go olmmos lea ruovttus ja vándarda guovlluin gos lea bajássaddan. Muhtun jurdagat gal ihtet. Kánske vel inspirasuvdna.

Ja ihttin lean mannamin operai muhtun buriid ustibiiguin. Flickan från Västern lea opera namma, ja dat addojuvvo Operas (Stockholmas), mun jáhkán ahte Puccini lea cállán namuhuvvon opera, Nieida gii bodii oarjjin. Govva mii oidno dás olgesbealde vuolgá operas. Mun in diede báljo maidege dan birra, muhto opera dáidá leat somás áigegollu dáid beivviid. Fina don maid opera ruovttosiiddus - www.operan.se - iskamin lea go dutnje bileahtta!

Oidnen mudui buori TV-ráidosa ikte ja odne. Lei Ruota TV:as ja namma lei Misterioso, nu go Thelonious Monka bihttá.
Dál go válden áiggi ja cállen muhtun sániid iezan bloggii, de nu liikojin cállit ahte mus beanta lea váivi heaitit. Hálidan joatkit. Fertesin mannat nohkkat fargga. Vai fertesin go duodaid? Na mii nu les dasa vástadus, mun goit joatkkán muhtun minuhtaid vel.

Fargga lea odda jahki. Lean go ollen visot maid galgen ollet? Juo, mun jáhkán. Sullii. Sullaid. In visot gal diesge. Muhto nu han lea eallin.

Misterioso (dehe jus lei Mysterioso) lei buorre go ledje buorit neavttárat. Oidnen maiddái Rapporta jahkekrönika 2011 eskke, oddasiiguin mat leat leamasan stuora assit 2011:s. Utöya ja nu ain. Lei áibbas dohkálas prográmma.

Dál ferten lohkat vel muhtun siidduid dehe kapihttaliid girjjis maid logan: Lilla stjärna. Lea issoras girji maid John Ajvide Lindqvist lea cállán. Son rásttilda buot rájiid. Ii fal buot rájiid, muhto sisdoallu lea oalle issoras. Lean ovdal lohkan Låt den rätte komma in (Suova rievtta boahtit sisa), ja kánske lean dan birra juo cállán juoidá. Lohken maiddái su Människohamn (Olmmoshámman). In diede riekta manne olmmos lohká diekkár girjjiid. Lean gal ilus ahte Ruotas lea diekkar cálli, vaikko lea rájá nalde.

Mus lei olmmái gii lávii cilget ahte son ii riekta liikon olbmuide main eai leat rájit. Mun in diede livccii go son liikon John Ajvide. Mun veahas eahpidan dan. Muhto dat sáhttá leat nu maiddái, ahte son livccii dan liikon, jus son (Ajvide) beare livccii nagodan doallat iezas rámmaid siskkobealde go lei dárbu. Mun ferten dán birra eanet jurddasit, go mun dovddan ahte mun lean ies maid mannamin duon guvllui, mas leat unnit ja unnit rájit. Ferten gal váruhit ahte ii mana boasttut.

Buorre idja!

NRK Sápmi sávvá buriid juovllaid

Gea video mii lea dás:

www.nrk.no/kanal/nrk_sapmi/ardna/1.7928727

- Somá!

Ollet

Geahččalan maid ollet čorget ovdal vuolggán. Muhto dat ii leat álki. Mun in olle. Lean váiban. Šaddá buorre oađđit.

Offer

Människan är ett offer. Hon är säkert också annat. Ja, det är hon, givetvis. Men hon är också ett offer, das ii beasa. Mii leat oaffárat. Danin fertet geahččalit čájehit ipmárdusa nubbi nubbái. Sii eai leat nu go leat danin go sii leat bahát álggu rájes gitta lohppii, muhto danin go sii leat šaddan nu go leat šaddan. Sii leat vásihan dien ja duon ja šaddan nu go leat šaddan.

Nuorran de lávejin jurddašit ollu dán bálgá mielde, ja mun lávejin vel hupmat olbmuiguin mat leat bázáhallan dehe muđui ge gillájit jierpmálaččat. Boares olbmuiguin lávejin hupmat. Muhto de bođii áigodat mu eallimis, mas mun in šat gillen hupmat duššiid. Hálidin bástilis oktavuođaid, in ge gillen hupmat olbmuiguin mat leat menddo ollu heajos áššiid vásihan. Lea nu lossat hupmat olbmuiguin mat álo hupmet seamma áššiid. Buot ságastallamat mannet seamme guvlui.

Dál lean várra mannamin ođđa áigodahkii. Lean álgán jurddašit ahte fertešii čájehit ipmárdusa earáide, ležžet go vásihan dehe bargan juoidá mii ii leat buorre. Šaddá speanta oaidnit mot ovdána dát ášši, muhto go dáhttu lea buorránit, de láve gal buorránit. Ja mun hálidivččen dán ášši ektui buorránit. Goit muhtun muddui. Hálidan fas astat ja duostat hupmat bázáhallan olbmuiguin. In dieđe gal mot ja man ollu, muhto muhto. Mii leat buohkat oaffárat, ja danin livččii ge vuoigatlaš hupmat buohkaiguin, maiddái dakkáriiguin mat eai leat nu čeahpit guldalit.

Čuoigat ja čuoigat

Hej hej. Dál lean ruovttus. Ledjen eskke lyseløippas, dehe čuovgaláhtus. Čuigen ovtta gearddi. Nuppis áiggun guktii čuoigat birra.

Liikon čuoigat. Mun hálidivččen čeahpput. Mun hálidan duođaid čeahpput, hálidan gávdnat stiilla. Dehe mus lea gal stiila doppe siste, iežan oaivvis, hálidan dan beare oažžut olggos, vai nagodan dan doallat guhkit go 10 sekundda.



Lean oastán ođđa sabehiid, mat leat hui buorit. Čuoigan lea miellagiddevaš dáidda. Maŋemus jahki lea mielddisbuktán munnje visses diŋggaid, ja okta dain lea juste čuoiganberoštupmi, ja ipmárdus čuoigama hárrái, ahte lea dáidda, ahte ii leat dušše čuoigat. Sávan ahte nagodan boahtte jagi joatkit dáinna bargguin, ja ahte čeahpun, ahte gávnnan iežan stiilla, vai nagodan "vuoiŋŋastit lávkkis" nu go mii lávet Ruoŧas dadjat - vila i steget.

Vahkkoloahppa

Šattai sotnabeaivi. Mun lihkken ja borren. Ievttážis leat ollu borramušat báhcán. Mis lei koarain hui njálgga ja somás juovlabeavdi. Boran vel láibbi. Mun in láve dán áiggi borrat nu ollu láibbi, go dán áiggi ii leat "siste" borrat láibbi. Muhto odne lean borran guokte vajahasa, nuppi luosain ja nuppi čuovžžain.

Bearjadaga in nagodan maidege bargat eahkedis. Velohallen TV ovddas, go TV:as ledje buorit filmmat. Hupmen telefovnna iežan etniin. In muitte man birra, muhto lei buorre. Ja de bođii muhtin filbma, ja dan maŋŋil lei Lust och fägring stor Ruoŧa TV:as. Lea boares filbma, maid lean juo oaidnán, muhto liikká lei somá dan fas oaidnit.

Leat juovladovddut dáppe dál. Gintalat cahkkehuvvon ja dolla ommanis. Erasure lávlu Oh L'Amour...

Manne gorut nu váibá?

Áigi manná. Golgá. Gollá. Vare mus livčče návccat bargat bures, vare mus livčče návccat vuolgit čuoigat. Mu gorut lea nu váiban. Mun lean ovddit beaivvi oastán ruskanjamana, ja odne lean dan geahččalan. Dat doaibmá. Mun ledjen vuordán ahte galggai hui bures mannat, ja geahpat, muhto mun in nagodan go veaháš njammat. Dál čohkkán fas ja imaštalan mot mun lean váiban. Lea go dálki? Gorut ii oro nagodeamin maidege. Ii ge leat nu miella káfe juhkat. Kánske mun lean mánáidládje?

kEAGO kOHPI gÁL lÁIBAT?

Sánit mun gulan ja geavahan

Eai leat šat nu ollu sánit. Dehe leat gal sánit. Juohke sorttas leat sánit - giksat, lávket, lávki, Guoládatnjárga, ruskanjoaman, muohtu, njierri, čalbmeravda (mii dat lea?), badjánit, morihit, nohkkat, oađđit, doaran, nissongahpir, orohat, háisuoinnit, čuoigat, čuibmet, luistet, erttetbihttá, sávzabiergu, juovlabeavdi, doavttir, juovlabuvru, lávlut, espresso, konsearta, light pollution, bargu, stabilitehta, buohcci, čáhci, hivsset, báde, juhkat, smáhket, muohta, borgat, čuovga, soabbi, kulle, duhtat, gullat, mannat, vuolgit, girdit, johtit, bohccot, ruohttat, beatnagat, mánnu, stoahkat, dolla, glögga, mánát, veahkki, čuoiganskuovat, maid mun vel jurddašin, dihtor, girji, bláđđi, girjerájus, juovlakoarttat, eatni oabbá, Joakim, lei go nu, ii lean, utåtagerande, kylling, tráhppa, Skánit, boaldit, baldit, cinnáriika, makkár eará riikka livččen válljen, sigareahtat, poastaboksa, olbmát, teáhter, divttat, juoigan, Juhls, bivaldit, láddat, nuorat mat eai leat láddan, ođđajahki, Ruošša, Muoná, hupmat, lean go oahppan doallat njálmmi, maid mun dál čálán, maid mun human, mun muitalan beare ollu, galggašin heaitit, plastikbusset, Ávži, visot lea nu persovnnalaš, okta gilli lea persovnnalaš, dat gullá muhtumiidda, Missenträsk, Glommersträsk, Norrbotten, Välkommen till Västerbotten, Bures boahtin Västerbottenii, Kárašjohka, Gárašjohka, garaša, lunša, iđit, maŋŋilgaskabeaivi, geahččaleapmi, telefovdna, Facebook (bággu), literatuvra, galgá go leat dáiddar vai ii, oažžu go válljet, sáhttá go válljet, jus válljen stabilitehta, Iŋgá-áhkku, iežan áhčči, iežan eadni, Uppsala, váhnemat, dál mii vuolgit fas, giitu maŋemusas, somá fas deaivvadit, oaidnalit, Ingela, maid dat dahká, Stockholm, girjjit, ruhta, skeaŋkkat, miehteluohkká, čierastit, sihkkelastit, fierralit, nisttihit, ribahit teaippa fierralit, láhppit, gozus, bánit, čierrut, láitit, nimmordit. Leat ollu sánit dáid beivviid.

Mázes tuvra

Mii leimmet Mázes lávlumin, ja dat manai bures. Mázes lea ođđa viessu mas lea boarrásiidsiida. Doppe mii lávlluimet. Eat lean gal olles joavku, go muhtumat ledje eret iešguđet sivaid geažil, muhto mii leimmet vuogas joavku liikká, ja mii nagodeimmet lávlut bures buot lávlagiid. Hui somá! Hui buorre dovdu go eanet ja eanet áššit čovdojit. Mus leat gal ain 7 ášši maid ferten čoavdit dáid eahkediid dán lagamus vahku, ovdal go vuolggán lulás. Ii go son dat mana!

Juo.

Mun in riekta nagot dan lohkat, muhto: Yes. Dat manai bures loahpa loahpas. Ja dat lea buot deháleamos. Dál oččošedje juovllat beare boahtit.

Bártidit skábmaáiggis

Mus lea leamašan nu ollu. Dál lea mánnodat, ja dál ii leat šat seamma ollu. Dál mus leat dušše guokte ášši olgobealde iežan dábalaš barggu, namalassii konsearta Máze boarrásiidsiiddas gaskavahku ja unna jorgalanbargu, maid livččen odne galgan čállit. Muhto dál orru eanet geasuheaddji vuolgit Zumbai diibmu 18 ja ráigespábbii (/láhttespábbii/sisbandii/innebandii) diibmu 20.

Dát áigi lea sevdnjes ja lossa áigi. Ferte dan gierdat. Mii oaidnit earáid mat bártidit, ja mii bártidit ieža nai muhtumin daid beivviid. Eat leat seamma kreatiivvalaččat go livččiimet galgan. Nu lea mu vásáhus. Ferte de geahččalit addit veaháš stuorit rámmaid, ii gánnát ge dubmet olbmuid ovttatmano.

Dákkár fránskkalaččat gal máhttet movttiidahttit mu, vaikko lea muđui ge ollu mii lea seavdnjat juste dán maŋŋilgaskabeaivvi. Ii leat gal ollu mii lea seavdnjat. Muhto lei okta ášši mii ii mannan nu go galggai. Ii lean buot buoremus boađus ovtta áššis. Muhto nu han lea muhtumin. Mun in áiggo muitalit man birra mun dál human, ja otnáš blogga šattai dasto kryptalaš. Ii leat gal eará. Na juo, eará gal lea - Yelle! Fránskkalaččat mat dánsejit :)

Heajos álgocealkagat

Mus lei olmmái iežan ovdagávpogis gos šadden bajás, ja son lea dál rávasnuvvan ja šaddan bibliotehkarin ja šurnalistan. Čálii somás ášši DN:as dál, om böckernas kalkonpriser, namalassii heajos girjjiid bálkášumiid birra.

Dál ii mannan juste nu go galggai.

Giella ja presideanta

Pål Hivand lea bloggen ášši birra, mii aitto lea leamašan medias. Jearaldat lea galget go sámediggepresideantakandidáhtat máhttit sámegiela. Mu mielas orru hui dehálaš ahte sámediggepresideanta máhttá sámegiela. Muhto go Hivand lokte ovdan muhtun áššiid mat čuvvot dán válljema, de ferten lohkat ahte sus lea poeŋga. Lea miellagiddevaš fáddá.

http://www.hivand.no/2011/12/11/sprak-og-makt-diskriminering-i-sapmi/

Ruoŧa Chet Baker-dokumentára

Govvejin otnáš TV-tableau.

Diet prográmma NRK guvttežis, mii sáddejuvvo odne 23:30, lea várra juoga munnje.

Čiehkádit streassas

Mun jáhkán streassas sáhttá čiehkádit. Ovtta vuohkái. Lean fuobmán ahte mun muhtumin válljen stresset vaikko ii livčče oba dárbu ge. Mun válljen stresset go dat lea vuogas stresset. Streassaeallin lea buorre eallin, das don it dárbbaš seamma ollu dovdduid čájehit.

Lea dieđusge áibbas okei veaháš stresset - mun in loga ahte ii galgga stresset. Čuokkis maid hálidan oažžut ovdan lea ahte sáhttá garvit juoidá go stresse. Mun oainnán dan mus ja mun oainnán dan earáin. Ja erenoamážit go oainnán dan earáin jearan lea go jur nu vuogas, lea go dien olbmos kontákta iežainis. Sullii nu. Ii gánnát gal menddo ollu viehkat.

Gal olmmoš galgá stresset. Bággu. Ferte doamihit, vai olle. Muhto. Sáhttá vuogas maid váldit ovtta diimmu alccesat, iežat dihte...

Čuovga skábmaáiggis

Manai bures odne. Čeahpes olbmot leat mielde ja duohkin. Lea buorre. Illudan ihtážii :)

Boađe don nai! Diibmu 18, Guovdageainnu kulturviesus. 80 kruvnno várra máksá. Ruđat mannet Mama Sarai. Gánnáha fitnat. Don oaččut juoidá ruovttoluotta :)

I am actually quite happy that it went so well odne. Lei buorre dovdu. Lea somá musihkain bargat. Lea muhtunlágan lyx. Bargat olbmuiguin mat liikojit musihka...

Somás čájálmasat ihttin ja duorastaga

Det ska bli så kul. Ihttin lea premiere, šaddá nu speanta oaidnit manná go bures. Mii leat bures hárjehallan. Dimitri joavku searvá, ja mun dirigeren. Ja de mánáid- ja nuoraidkoarra, Guovdageainnu kulturskuvllas. Buohkat, maiddái mánát, lávlot nu bures, lea somá gullat. Ja de leat Beaivváš mielde - neavttárat, bagadalli, musihkar, teknihkar, čuovga, govat, visot. Mun fitnen sin ruovttosiiddus ja oidnen čáppa plakáhta dá. Muhto mun in ožžon dan mielde deike iežan bloggii, go lei pdf-hámis.


In áiggo ge vajálduhttit ahte leat vel čeahpes dánsejeaddjit mielde, Sámi joatkkaskuvllas (dehe boazodoalloskuvllas, mun in dieđe mot galgá dien dadjat), na eará sániiguin dánsejeaddjit Guovdageainnu joatkkaskuvllas. Elle Sofe Henriksen lea koreograferen.

Skábmačuovggas čájehuvvo Guovdageainnu kulturviesus gaskavahku 7/12 ja duorastaga 8/12 2011, namalassii ihttin ja maŋit beaivvi diibmu 18-19. Lea maiddái kafea dán oktavuođas, ja don beasat (nu go mun) borrat ja juhkat njálgát, go muhtun skuvlaklássa nu ordne dili midjiide :)

Good fortune

Is it good? Is all this good+ I guess it's good. What else could it be? Why not good+ It must be good. Isn't this exactly what is good. Muhto what is good? Dieđán go mun ieš mii lea buorre munnje? Galggašin dieđusge diehtit. Fertešin diehtit. Good is like in the movies. Isn't it. Fortune. To get the chance to walk in the shoes of someone else. Don it dárbbaš golahit iežat skuovaid... :)

Bivastuvan dego jalla. Oainnán iežan biktasiin ahte lea visot čáhccái. Muhto mun vajálduhtán ahte lean viehkan. Ja maŋŋil trimmema de lohká mu olmmái: "Gal Ville odne viegai." Ja mun in lean ieš dan mearkkašan. Is it good? Am I good? Dovddan gal čielggis ahte lean váiban. Mun lean sihkkarit viehkan. Go lean visot čáhccái.

Galggai go ná? Galggai go ná orrut? Mun han in deaivva moala goassige. Mun dušše viegan...

Presideantakronihkka

Ávviris lea Presideanta čállán kronihka. - Somá! Ja bures čállon. Sámepolitihka birra, oalle oppalaččat. Ja hui buorre buohtástahttin nissoniid dásseárvorahčamiiguin. Lea hui buorre govva, go jus álgá ohcat ártegis beliid sohkabeali guoski vuoigatvuohtaáššiin, de gávdná daid gal bures. Lea ártet ahte lea lohpi sierra hivssegiid doallat nissoniidda ja dievdduide. Mot sáhttá leat lohpi? Lea go áibbas eará luonddu? Ii go leat sullii seamma? Muhto vaikko lea hui ártet, go álgá jurddašit, de lea áibbas dohkkehuvvon. Egil Olli gal ii čále gal jur dien, muhto liikká, son váldá bajás daid váttisvuođaid. Vuoigatvuođaid visses olbmuide.

In lean gal vuordán Egil Ollis lohkat kronihka Ávviris. Danin lei ge nu erenoamáš somá.

Schnitzel

Lean borran borramušaid maid in leat goassige ovdal borran, dehe lean gal ovdal borran, muhto in leat ieš ráhkadan ovdal. Schnitzel. Ja kålrabistoppe (vai mot lei, mun in šat muitte sáni, stappe vai tappe vai stoppe vai doppe). Ii lean gal nu váttis. Lei juo gárvvis go bođii buvddas. Osten Coopas. Váldde golbma diŋgga, mávsse 69:- ale ge eanet. Mun čoggen schnitzela, kålrabisteppe ja juoidá eará, gintaliid.

Lei somá ikte musihkkáriidsearvvi juovlabeavddis. Ieš mun borren ja juhken vai šattai albma feasta. Ledjen gal čielggus nu go lean álohii dán áiggi. Mun muittán go ledjen birrasit 25. Dalle juhken gaskohagaid hui ollu. Dat manai álo bures, muhto mus ledje gal čáhppes bihtát iežan muittus. Lei várra nu ahte mun festejin guhká dalle, máŋga diimmu, olles ija gitta viđa rádjái. Ja kombinašuvdna váibbesvuohta-jugus lea várra dat mii dagaha ahte ii šat muitte. Dál in láve šat goassige festet seamme guhká. Ovdamearkka dihte in láve goassige maŋŋefeasttain fitnat. Dáhpáhuvvá hui hárve.

Go dál bloggen, de googlen sáni gaskohagaid, go hálidan diehtit mot stávejuvvo. Ja árvidehket maid! Mun deiven dákkár mobilsiiddu gávdnat, Sámi allaskuvllas. In oba diehtán ahte dákkár várddu sáhttá oažžut.

Oaguhit spáppa

Oainnán olbmuid mat vázzet viesu meattá. Lea ain čuovggat. Mun maid fitnen olgun. In veadján gitta Ginalvári čohkkii, muhto vázzen goit dohko go bálggis álgá, bálggis mii vuolgá bajás.

Lottit maid girdet. Mun oainnán daid go oaguhit nuppit nuppiid. Odne lea sisbandy-ákta. Oaguhit spáppa...

Ja dál káffe. Dál káffe. Vuššon káffe, ja njeallje vihtta láibevajahasa. Garra láibi. Vuostá. Vuodja, vuostá. Vuodja-vuostá-márfi. Vuodja-vuostá-marmelad. Ja lohkat Ávvira. (Ja guokte gintala cahkkehit. Vaikko in gille lávlut go lean akto;)

Ávvir, förresten. Mun ožžon Ávvira Báktehárjjis ikte. Ledje márkanat, ja Ávvir ledje doppe. Álgen vel doallat aviissa, áiggun dál golmma mánu geahččalit. Lean unnán leamašan ruovttus, ja danin in láve gal doallat nu ollu bláđiid earret Samefolketa ja Nuorata. Lea hui somá, jus lea ruovttus, ja jus leat bláđit. Lea maiddái hui somá go lea TV.

Márkaniin osten muđui ge hui čáppa ullobáiddi Gráveniin iežan oabbái. In diehtán riekta lea go son M vai S, muhto osten M, go dat lei dat maid gávdnen. Odne gulan vel "illusága" sus (illusáhka fal), muhto mun in dieđe heive go dáppe čállit dan. Ii várra heive. Mun sihkun olles ášši.

0200

Guokte fas. Lea bearjadat, ja danin lohpi. Gohcit. Mun in šaddan odne fitnat hoteallas. (Ledjen muđui doppe gaskavahku.) Ihttin gal dáiddán dohko, go lea Musihkkariid searvvi juovlabeavdi. Odne ledje mus eará dehálaš hommát. Ja dál nohkkat. Mun in leat šat seamma tighta, mun in čále seamma bures go lean váiban. Dat ii šatta seamma. Muhto dat oažžu dohkket. Mun dušše čálán. Geahččalan dušše čállit. Guldalan Roxette YouTubelisttu. "Listen to your heart, there's nothing else you can do." I guess that's kind of true.

Ʒ

"When your mother sends back all your invitations" gullo neahtas. Lea ollu leamašan. Bargu, koarra, sisbandy. Lean váiban. Manan nohkkat. Mii gulahallat!

:)

Lea čakča, lea seavdnjat. Manan nohkkat. Buorre idja!