2009/01/28

Joa, dat movttiidahttá...



Hálgu tipsii dan lávlaga birra su siiddus :) Ja vaikko David Bowie lea buorre maid, de ferten muhtomin guldalit Sven Gösta Jonssonii ja Vid foten av fjället.

Sámi Grand Prix sámiide eksklusiivvalaččat?

Sámi Grand Prix:as ii leat dušše giella dehálaš. Christina Hætta dadjá dán digaštallamis (http://www1.nrk.no/nett-tv/klipp/328860) ahte oassálasti ferte sápmelaš leahkit. Mon in diehtán dan. Mon ledjen gullan ahte ledje beare giellagáibadusat. Ja danin ledjen maiddái veahá jurddašišgoahtán ieš oassálastit. Dál in dieđe šat, duosttan go sáddet sisa min ođđa báddejumi.

Dat mii dagaha mu veahá eahpesihkkar goit ge lea ahte ii čuoččo ii makkár ge sajis makkár njuolggadusat sis leat etnisiteahta hárrái. Ná čuožžu, oainnat:

"Bidraget må være spilt inn på CD.

Send ditt bidrag til innen 2 februar: Samisk Musikkfestival pb. 36 9521 Kautokeino

Reglement:
- Det er 16 års aldersgrense for å delta i Sámi Grand Prix
- Bidragene må være på samisk
- Det er lov å bruke vokale-samples , men hovedvokalen må gjøres live.
- Med mindre låtens karakter er av slik art at den krever programerte beats, så skal Sami Grand Prix orkesteret anvendes.
- Om du bruker instrumenter/musikk sammen med joik regnes dette som et bidrag til sangdelen
- Plagiat er ikke tillatt i begge klasser
- Bidragene for begge klasser må ikke ha vært offentliggjort tidligere"

2009/01/27

Mon lean mielde :)

... muhtin ICA-reklámas:
http://www.ica.se/dans/?d=439022

Dat lei L8lee.blogspot.com gii láidii mu dien siidui. (Ja Johan Issát gii bijai mu gova diesa.)

2009/01/26

Mu olmmái Elle-Dodda čálii guovtti vahku áigi: "Fargga áiggun lohkat dan maid eará bloggarat leat čállán daid áiggit go mun lean leamášan nu javkkus"

Mon lean dál lohkan visot daid earáid bloggariid blokkaid. Čohkkán barggus, dihtora ovddas. Ja aŋkke in gille bargat. Logan baicce daid blokkaid. Guldalan musihkkii. In hálit. Dat lea šaddan beare ollu dál fas. Áššit/barggut/doaimmat leat čoagganan, ja mon čohkkán mu stuolus návccaid haga. Lean álgán jurddašit Sámi Grand Prixa birra. Jurddašan: Galggan go mon searvat, dál viimmat go lean gávdnan iešluohttamuša? Muhto makkárlágan lávlagiin galggašin dalle searvat? Doalašii go muhtin The Ođđasat-lávlla deaivasa? Vai sáhtášin go sáddet sisa muhtin Södra länken-lávlaga, vaikko ležžet ge jorgalusat eŋgelasgiellávlagiin?
Dán siiddus (http://www.samitour.no/sami/3-attraksjoner.html) sáhtát beassat Ánde Somby juigosiidda.

2009/01/23

Mii dát lea?



miellagiddevaš seminára!!

Torsdag 28.mai og fredag 29.mai 2009 arrangerer høgskolen v/ undertegnede og faggruppen for distriktskvinneforskning- og utvikling i samarbeid med
mannsgruppen Dievddut og Ressurssenter om vold, traumatisk stress og selvmordsforebygging, region nord (RVTS Nord) et fou seminar med arbeidstittel Makt, kjønn og overgrep i samiske områder.

Hensikten med seminaret er å samle endel kompetanse innenfor tematikken for å belyse kunnskapsområdet, legge frem og drøfte egne prosjekter og hente inn innspill og ideer til mulige fou prosjekter.
FoU seminaret vil ha begrenset deltagelse og vi prioriterer deltagere som ønsker å legge frem egne arbeider. Ingen seminaravgift, men deltagerne må selv dekke eventuelle reise- og oppholdsutgifter.
Sett av datoene og send meg innen 1.mars en kort begrunnelse for hvorfor du ønsker å delta på seminaret.

Vi har følgende eksterne innledere:

Professor Eva Lundgren, Uppsala universitet - innleder på kjønn og makt.
Seksjonsleder Ole Kristian Hjemdal v/ The Norwegian Centre for Violence and Traumatic Stress Studies - innleder på overgrepProfessor Peter Bjerregard v/ Syddansk Universitet og Grønlands Hjemmestyre - innleder om levekår/overgrep på Grønland.

Jeg håper at du kan videresende denne mailen til aktuelle instanser/ forskere.

Dearvuodaiguin
Jan Erik Henriksen
Førstelektor/Associate professor
Seksjon for sosialarbeiderutdanninger/Department of social work studies.
Høgskolen i Finnmark/ Finnmark University College
Follumsvei 31N-9509 Alta
Tlf/Pho.004778450284 - mob. 92837704

2009/01/21

Joel lea bargame ođđa lávlagiin, man namma lea "28". Lean hui speanta gullat bohtosa, go lea válmmas. Das lea buorit ávdnasat, meidnen.

Mon lean ain barggus. Mus lea leamaš čoahkkin Lottain Stockholmmas. Moai letne jurddašan veahá ovddosguvlui. Ja maŋosguvlui. Ja de fas ovddosguvlui. (Buorre ahte jurddašeimme ovddos guvlui loahpas maid.)

Mon lean fargga manname ruoktot. Kánske kvártta geahčái. Muhto dan ovdal hálidan muitalit ahte lean dál čállime ovtta krönika Samefolketii. In dieđe juste man birra čálán. Álgen veahá Ruošša Sámi birra. Ja duiskkalaččaid birra, geat leat dutkame daid guovlluid. Ja de šattai fádda Sámi máŋggabealatvuohta, nu go eará sajiin maid dáid áiggiid (jagiid/mánuid/vahkuid/beivviid/báliid). Ja de láhppojin... De dál in dieđe. Muhto mus leat vel guokte vahku ovdal áigemeari. De mon in dárbbaš stresset.

2009/01/20

http://www.nrk.no/nyheter/distrikt/troms_og_finnmark/1.6440318

Dál dat váldet revišuvnna boazodoalus. Šaddá hui miellagiddevaš gullat maid sii gávdnet :)

2009/01/19

A lea dál bargagoahtán. "Son čállá báttiid", nu go mu muoŧŧá láve dadjat, vaikko ii šat leat kasseahtabáttit, muhto digitála fiillat. A lea goit ožžon barggu muhtin dutkis dáppe bidjat su báddejumiid báhpirii. Dehe báhpirii kánske ii leat riekta dat ge. Wordfiilii. A oažžu ruđaid go son váldá muhtin fiillaid (jietnafiillaid), ja ráhkada eará fiillaid (teakstafiillaid).

Homssat náitalit Sámis :)

http://www.nrk.no/kanal/nrk_sami_radio/1.6436689
Mon guldalan Mando Diao:ii :)
God knows, Ipmil diehtá. Buorre lávlla :)

2009/01/16

Fina The Ođđasiid ruovttusiiddus (www.myspace.com/theoddasat)
jos hálidat guldalit min ođđa lávlagii ;)
- Hit back!

MÁRFI


Wir haben wurst gegessen, wurst aus Máze.
Mii leat márffi borran, márffi Mázes. Dat lei varra, ja hui njálggat :)

2009/01/15

Beaivváš

Beaivváš oidnui :)

Mon in ieš oaidnán dan.

Muhto Angela válddii gova das.

Vuosttaš beaivváš Guovdageainnus.

... dán jagi goit :)

2009/01/14

Ledjen Rema 1000:is. Oidnen lakcajieŋa. Oidnen Mövenpicka. Mávssii 62 kr. Mon jerren: Gii oastá Mövenpicka? Gii bidjá nu ollu ruđa ovtta páhka Mövenpickii?

Loahpas osten ieš. Vuosttaš háve mu eallimis. Ja dál, go boran dan (njealját portšuvnna, Mövenpick Maple Walnut Classics) de dovddan čielgasit ahte lea mihá njálgát go vuola. Ja dat han lea seammá haddi. - Mon lean dál dakkár gii in oastte vuollaga, muhto baicce čohkkán ruovttus Mövenpickain dihtora ovddas. Mon lean dakkár gii oasttán Mövenpicka :)

2009/01/13

Márkomeannu 2009 lea váldán máilmmi smarta lávkki sukséguvlui go lea bidjan muhtin gova mus iežas Facebookjovkui. Joavkku namma lea "Márkomeannu 2009". Mon in jáhke ahte sáhttá ge leŋket diesa - don oaččut ieš fitnat Facebookas dan ohcat. Muhto lea somá ahte válde mus gova, mas moddján. Mon lean ilus, ja moddján viidáseappot. Ja de lohpidan dahkat veahá rekláma sin ovddas. Ja mon dovddan measta ahte lei beare somá ahte eai jearran mus lobi geavahit gova ovdalgihtii. Alltså, mon in leat váldán gova, ja mus ii leat vuoigatvuohta dasa. (In ge dieđe gii lea dan váldán.) Muhto mon dieđán ahte USA:s lea váralaš geavahit govaid, mas lea vejolaš dovdat olbmuid... Muhto munnje lea beare somá. Lágideaddjit várra dihte juo ahte mon lean ilus nu guhká go mon oidnon ;)

2009/01/12

Mánáid poláragirjerájus

Mon ja Lotta Willborg Stoor letne dál mielde mánáid poláragirjerádjosis - www.barnenspolarbibliotek.se.

Jos hálidat lohkat munno birra, ja munno girjji Köttjuven birra, de sáhtát dan dahkat čuovovaš adreassas: http://www.barnenspolarbibliotek.se/bibblo/forfattare/LottaoVille/om_bockerna.shtm
Klaus Peter Nickel ja Pekka Sammallahti leaba addán olggos ođđa sátnegirjji: dán háve nuppi guvlui: Duiskka-Sámi Sátnegirji (Deutsch-Saamisches Wörterbuch, Davvi Girji 2008). Mon osten dan odne. Dat ii leat leaika. Dat lea máilmmi buorre. Dat lea nu buorre ahte mus eai leat sánit šat. Dat dovdo veahá nu, ahte mon in dieđe makkár sániid sáhtán geavahit go dál áiggun geahččalit govvidit dan.

beschreiben vt unreg 1 govvet vt, govvidit vt (omd sániiguin), (ausführlich) bagadallat vt, (umständlich) válddahit vt, válddahallat vt; 2 (Papier) čállit vt; 3 (eine Bahn) sárgut vt

Diet lea beare okta ovdamearka. Mon lean hui imponearašuvvan :)

imponieren vi (jdm) imponeret vt (soapmása), dahkat vt váikkuhusa (soapmásii); imponiert sein vi unreg, imponiert werden vi unreg imponearašuvvat v

Joa. Nu dat lea. Váre ruoŧagillii boađášii dákkár girji. Muhto: Gii heađis gille čállit diekkára? Dat lea váldán čálliide sullii 25 jagi válbmet girjji. Mon in áiggo čohkkát 25 jagi seammá prošeavttain. Absolutely not. Vaikko livččii somá ovtta beaivvi čállit, nu go Nickel ja Sammallahti čállaba ovdasánis: "Letne hui duđavaččat, go viimmat gearggaime dán miellagiddevaš barggus mii njealjádasjahkečuođi lea deavdán oalle stuora oasi munno eallimis, ja besse dál ođđa áššiid guorahallat. Eange geargan velá menddo sakka boarásmuvvatge, goittotge iežame mielas." (siiddus v)

Muhto, jos sáhtášin jokset, nu ahte válddášii beare moadde vahku, dehe ovtta mánu, ráhkadit stuora sátnegirjji, de livččen várra gillen :)

2009/01/11

OĐĐA ÁIGEGOLLU: ČUOHPPAT VUOVTTAID

Čuhppen aiddo mu moarsi vuovttaid. Vuolggasadji lei okta govva - short brunette - maid son lei gávdnan weabbas: http://www.hairfinder.com/antoinettebeenders/short_brunette.htm

Ja mon čuhppen ja čuhppen. Lei somá. Mon čuhppen su mannan vahku maid, de mon lean dál álgán hárjanit čuohppamii :)

Mannan vahku šattai boađus ná:


Ja otne šattai boađus fas ná:


2009/01/10

Lehpet go oaidnán Aili blogga?

http://aili-keskitalo.blogspot.com/

Lehpet go oaidnán Charlotte Perrelli blogga?

http://charlotteperrelli.blogg.se/

Mon lean fas Guovdageainnus. Manai bures vuodjit. Válddii 11 diimmu Tromssas Guovdageidnui. Lea go dat normála, vai maid? Mon in riekta ipmir ahte sáhtii váldit nu guhkes áiggi. Ii leat go 45 miilla, de moai A:ain várra ean vuodján beare jođánit :) Šaddá go 40 km/diimmus vai?

2009/01/08

Dat manná bures Tromssas. Mis lea leamaš čoahkkin ikte ja odne vel, ja dat lea mannan bures. Dál čohkkán hoteallas, ja Ruoŧa TV4 čájeha prográmma bissuid birra Ámerihkas. Imaš bissoindustriija doppe. Mánát báhčet losses automáhtabissuid!

2009/01/03

Jagi loahppaiskkus

Go dál logan daid bloggaid maid láven lohkat, de oainnán ahte olbmot leat čállán muhtinlágan ođđajagekrönikaid (jagi loahppaiskosiid, jagi loahppajurdagiid). Omd Movttega teaksta lei hui buorre, ja movttiidahtii mu geahččalit čállit juoidá mu 2008 birra...

2008 lea leamaš sierra. Mon guottán ain iežan, seammá Ville go ovdal. Dehe sullii seammá Ville. Veahá gal lean rievdan. Lean ožžon juogalágan vuoittu, jahki lea munnje leamaš juogalágan vuoitojahki (gjennombruddsår lea vuoitojahki dáru-sámi-sátnegirjji mielde). 1) Lean ožžon buori barggu - 100-proseantavirggi Guovdageainnus! 2) Lean gávdnan nieidda mainna mon loavttán hui bures. Ja 3) lean ipmirdan ahte mu musihkkaprošeavttain boahtá juoga... in dieđe juste goas, muhto dieđán liikká ahte šaddá juoga, ahte das lea kvaliteahtta, ja ahte berrešin geahččalit joatkit musihkain.

Jagi álggus ledjen Stockholmmas. Mis lei máilmmi stuora stuodeantajoavku dáppe, go Uppsala universiteahtta doalai sámegielkurssa dáppe. Lei buorre álgu - muinna sii lohke teavsttaid, ja mii plániimet doallat sámegielat báraeahkediid dáppe oaivegávpogis, muhto dat šattai beare oktii... Bargen maiddái viidáseappot mánáidgárddiin, vuođđoskuvllain ja joatkkaskuvllain. Lei somás ja buorre áigi, muhto dat mii dasto dáhpahuvai - go bessen Guovdageidnui - lei dieđusge ain somát barggu dáfus. Mon in sáhte vel evalueret nu bures mu ráđđeaddibarggu Sámi allaskuvlla Dutkaninstituhtas, go lean beare bealnjealji mánu bargan doppe. Sáhtán eará háve muitalit eambbo juste bargobarggu birra.

Mu ovttasbargu Lotta Willborg Stoorain lea ožžon guokte almmuhuvvon girjji boađusin dán jagi mielde: nuoraidgirji Köttjuven ja grammatihkkagirji 100 nordsamiska verb - en nordsamisk verbhandbok för alla. (Guktot girjji leat leamaš sukséat ja mon moddján ain dál go jurddašan daid birra.) Mu ovttasbargu Tobias Bervingain lea ožžon ovtta skearru boađusin Dillkvist-joavkkuin - Psalm (Per Olof Nuttiin ja Fabian Svenssoniin) -, ja dasa lassin vihtta báddejumi Södra Länkenain. Lean 2008 mielde álgán ovttasbargat Joel Johanssonain, ja munno joavku The Ođđasat lea válbmen njeallje lávlaga. Ávvir čálii artihkkala The Ođđasiid birra čakčamánus. Ja mon ferten lasihit ahte lávllun, in ge čuojat saksofovnna, sihke Södra Länkenis ja The Ođđasiin - mon lean gusto álgán lávlut...

Munnos Victoria Harneskain lea spealloprošeakta - Gulahallanspeallu - mii ii leat vel válmmas sáddet prentehussii... Muhto moai letne goit bargagoahtán bures. Bohtosa letne plánen geargat válbmet Johkamohki márkaniidda.

Nu ahte prošeavttat leat mus dievva. Ja boahtte jahkái šaddá vel doaivumis vel okta eará speallu - kopiija geografiijaspealus Ausgerechnet Uppsala, muhto eará báikkiiguin dieđusge: báikkiiguin Sámis - ja kánske vel smávva sátnegirji. Muhto mon in dieđe vel man ollu viimmat šaddá loahpas, go mus lea dál dat ollesáiggebargu, ja dat váldá duođain mu áiggi (vitnjisárggis návccaid).

Ja mon lean fárren Stockholmmas Guovdageidnui 2009 mielde. Ja mon lean fitnan guovtti Sámefestivalain: Johkamohkis ja Márkomeannus. Earret Beassášfestivala Guovdageainnus. Lean maiddái álgán veahá duiskkagiela hupmat ja lohkat, ja guktii lean fitnan Duiskkas. Duiska lea munnje hui miellagiddevaš dál. Mon hálidan oassálastit Duiskka kultuvrras, dehe váldit oasi goit. Doppe orru leamen nu ollu oahppan olbmot ja ollu entreprenörshipvuoigŋa, ja mon hálidan eambbo dan birra oahppat.

Lean oastán ođđa mobiilla, ja mu mobilrehkegat leat mihá divrraseappot dál go ovdal, leat máŋgejuvvon, dehe divron goit, hirbmadit.

Diet ledje muhtin sánit mannan jagi birra. Lea nu ollu eambbo maid sáhtášin dadjat. In astta dál, muhto várra eará háve ;)
Lean ruovttus Ruoŧas (Stockholm)

Dál káffe

Ihttin Guovdageidnui, bargat bihkka baikan

ja fikset ja ordnet

jurddašit ja lávlut ja dánset

ohcat biilla, trimmet - oastit sabehiid

pumpet sihkkela ođđa pumppain

Muhto: Dál káffe.

2009/01/01

Gutes Rutsch!

Jetzt Leipzig. Ich habe gelernt ahte galga lohkat "Guten Rutsch" dussefal ovdal go odda jahki lea algan. Ja dan dihte sahtan dal baicce lohkat "Frohes neues Jahre" oder "Glucklisches neues Jahre" oder so.

Lea soma leahkit dappe, vaikko lea hui lossat. Mon oahpan ollu. Ii leat nu beare soma leahkit aidna gii in ipmir in ge sahte hupmat duiskkagiela. Sadda oalle isolert. Dovddan akto. Muhtomin. Erenoamazit ikte, ja mon jerren alddan mangii manne mon alohii galggan geavvat dakkar imas ja amas situasuvnnain, juohke jagi? Manne in leat ruovttus oddajageruohta? Danin go mon in loavtte ruovttus ge, diehttalas. Muhto. Aber, nu go duiskkalaccat lohket. Aber manne? Danne go oahpan, kanske.

Dal letne moai A:ain goit Ruttii manname farga. Ja de njuolga Norgii, ja bargui. Mannodaga alggan fas, ja doaivumis lean gavdnan navccaid go lea leamas ferie. Balan veaha das mus ii leat navccat dal bargat vel lohkanbaje... Muhto, dat manna varra bures.